Google+

» حذف مزایای مطالعه در خوانش دیجیتالی/نِت،مکمل مطالعه نه جایگزین آن کتاب پردازان | قطب مطالعه و تفکر کشور

هدیهٔ روز
آدم ها…
آدم ها  آدم ها مثل کتابن: از روی بعضی ها باید مشق نوشت! از روی بعضی ها باید جریمه نوشت! بعضی ها رو باید چندبار خوند تا ...
archive
معرفی کتاب
معرفی کتاب ویژه دانش آموختگان (دانشجویان و دانش آموزان)
30380_600_800  جهت مشاهده ویدئو معرفی کتاب اینجا را کلیک کنید کتاب دانش آموز یک دقیقه ای تکنیک های جامع مهارت های مطالعه،مدیریت زمان،بحث های ...
archive
آخرین دیدگاه‌ها rss
سمینار نقشه های ذهنی و کاربرد آن در حل مسأله های زندگی
تحلیلگر:

ممنون میشوم در زمینه نقشه های ذهنی، آموزشهایی را روی سایت قرار دهید.


کارگاه هنرقصه گویی خلاق
تحلیلگر:

بسیار عالی، تشکر از اطلاع رسانی شما


استراحت
حميد رضا فرامرزي:

نوشته بود روزي همسر شهيد چمران ،‌به شهيد ميگه شما انقدر كار مي كنيد و در رفت و آمد هستيد ،‌ خسته ميشين ،‌كمي هم استراحت كنيد ... دكتر در جواب ميگه آرامش يك شمع در سوختنش و نور دادنش است ، تو...


فایل صوتی دوره بهره وری فردی، NLP (تابستان 90) – جلسه 3
1287109292:

سلام. خیر. اگر منظور به جهت وقت اذان است باید عرض کنم که اینجا قم است و افق شرعی آن با مشهد متفاوت است. ممنون


تمرینات سرعت و تندخوانی
m.ghasemi:

باسلام در تمرینات تتند خوانی هنگامی که میگن درک معمولی من از هر خط چند کلمه بیشتر را نمیتونم بخونم اما چشمم کل متن رو میبینه وحدودا یک درک کلی با یکم از فرعیات پیدا میکنم این درسته یاباید طوری دیگه...


بخش آموزش مهارتهای مطالعه
m.ghasemi:

باسلام در تمرین تند خوانی شماره ی ۱ وقتی که استاد میگن با درک معمولی بخوانید با خط بردن طوری میخونم که از هر خط فقط چند کلمه رو درک میکنم و چشمم باسرعت دستم حرکت میکنه نه با درک اما موضوع...


بخش آموزش مدیریت و بهره وری فردی (NLP)
m.ghasemi:

سلام باعرض سلام و خسته نباشید استاد معماریانی در صوت های nlpتاکید زیادی به حل تمارین میکنه که به صورت جزوه به شرکت کنندگان داده شد اگه امکانش است تمارین رو به صورت pdfیا به هر شکل دیگری در اختیارمون...


بخش آموزش مدیریت و بهره وری فردی (NLP)
m.ghasemi:

باسلام و خسته نباشید خدمت شما خدمتگذاران عزیز من میخواستیم که اگر امکانش هست جزوه تمارینی را که استاد معماریانی در جلسات بهروه وری تاکید به حل انها میکند در سایت به صورت pdfیا هروشکل دیگری قرار دهید


استراحت
درانی در پاسخ به mohammadmoradiph7:

بله همینطوره تشکر از نظرتان


استراحت
mohammadmoradiph7:

آدم باید نسبت به کاری که انجام میده عشق داشته باشه... اون موقع است که از هر استراحتی براش لذت بخش تر میشه اون کار...


archive



پرامتیازترین کاربران: بیشتر...

حذف مزایای مطالعه در خوانش دیجیتالی/نِت،مکمل مطالعه نه جایگزین آن

نگارش در تاریخ جمعه ۱۷ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۵:۰۶ ؛ بازدید: 564 بار
دسته: مصاحبه و گفت‌وگو

آمار و ارقام مطالعه در هر کشوری نشانی از فرهیختگی و فرهنگ در آن کشور است. در سال های اخیر محاسبه سرانه مطالعه با پیچیدگی هایی همراه شده است که یکی از آن ها مطالعه آنلاین است. به اعتقاد برخی، خواندن مطالب در فضای مجازی را نمی توان مطالعه محسوب کرد و برخی دیگر این تلقی را درست نمی‌دانند. این در حالیست که عده ای حتی مشاهده یک فیلم و یا شنیدن یک سخنرانی را در زمره مطالعات روزمره می‌دانند.

 

درباره مزایا و آسیب های مطالعه مجازی صحبت های بسیاری وجود دارد و به نظر می رسد مشکل اصلی این گونه خواندن مطالب «سطحی» بودن آن می باشد. برای بررسی این موضوع با جلیل معماریانی از کارشناسان حوزه کتاب و مطالعه و مدیرعامل موسسه فرهنگی انتشاراتی کتاب پردازان گفتگو کرده ایم. آن چه از نظر می گذرانید حاصل این گفتگو است.

آیا می توان گونه های جدید مطالعه مانند مطالعه آنلاین و وبگردی، مشاهده فیلم و… را اساساً مطالعه به حساب آورد؟ آسیب ها و امتیازات اینگونه مطالعات چیست؟

اساس بحث مطالعه و خواندن و یادگیری، ارتباط است، و حاصل ارتباط تبادل یکسری نگرش‌ها و بینش‌ها به صورت طرفینی است، بنابراین برای بررسی دقیق مطالعه، می بایست به ارتباط بین مخاطب، تکنولوژی و محتوای ارتباطی توجه کرد که البته مبحثی عام است.

روح و فکر و ذهن انسان به وسیله مطالعه تامین می شود، و در چگونگی دریافت و تامین این اطلاعات، روش های مختلفی وجود دارد که با پدیدار شدن تکونولوژی، بخشی از این فرایند دریافت اطلاعات، تسریع و تسهیل پیدا کرده است واین موضوع محل بحث ما نیست، بلکه مسئله ما پیرامون اثرات و چگونگی فرآیند و مراحل دریافت اطلاعات است. به عنوان مثال با وجود این که چند سالی است بسیاری به جای نوشتن، تایپ می کنند، اما برخی از اندیشمندان همچنان بر این نظریه معتقدند که: «نوشتن با دست و قلم، خلاقیت انسان را بهتر شکوفا می کند و حسی را که نویسنده می تواند با تماس نوک خودکار بر روی کاغذ به مخاطب منتقل کند بهتر از فرایند تایپ است» چنین نکاتی است که می تواند تفاوت هایی بین مطالعه به سبک جدید و سنتی ایجاد کند.

اگر هدف ما در مطالعه فقط انتقال مطلب باشد، سرعتی که تکنولوژی برای ایجاد این انتقال برای ما فراهم کرده بسیار مناسب و به جاست اما اگر بخواهیم یک مطلبی را با دقت مطالعه کنیم، از نظر واکنش های سیستم های مغزی آرامشی که مطالعه یک صفحه کاغذ به انسان می دهد، در مقایسه با خطرات سوءی که مطالعه یک صفحه نمایشگر می تواند بر روان و جسم انسان  بگذارد، تفاوت های بسیار زیادی وجود دارد که به راحتی نمی توان از آن چشم پوشی کرد. البته مطالعه کاغذ خودش شرایطی دارد، به عنوان مثال نورمکان یا نوع نوشته باید مناسب باشد اما در کل اثرات مثبت کاغذ بیشتر است.

تصور بنده این است که هر چیزی که طبیعی تر باشد، با مجموعه رشد انسان هماهنگ تر است و می تواند در رشد انسان اثر بهتری بگذارد و این در حالی است که مصنوعات بشری عمدتاً با ضررهایی همراه است.

به عنوان مثال با وجود افزایش اطلاعات و علم بشری، نمی توان اذعان کرد که قدرت فکر انسان اندیشمند امروز، از قدرت فکر افرادی همچون سقراط و ابن سینا و ابوریحان که دامنه اطلاعاتی بسیار کمتری داشتند، بالا تر است و این نشان دهنده این واقعیت است که صرف افزایش اطلاعات بشری اثر ویژه ای درحوزه یادگیری و تفکر نمی گذارد بلکه بخشی از فرآیند علم آموزی است که در یادگیری و قدرت فکر بشر موثر است.

هنوز به سراغ کاغذ و قلم برویم؟ آیا در آینده گونه های جدید، جای مطالعه سنتی را نخواهد گرفت؟

به نظر بنده، ارتباط انسان با کاغذ در هیچ دورانی، حتی در آینده، فروکش نخواهد کرد و حتی به نظر می رسد همزمان با گسترس علم و تکنولوژی، انتشارات کاغذی نه تنها کاهش نداشته بلکه رشد قابل توجهی هم داشته است و تفاوتی بین کشورهای پیشرفته که از تکنولوژی های روز استفاده می کنند با دیگر کشورها نیست.

برخی از اندیشمندان برای نوشتن مطالب خود قائل به این هستند که انسان می بایست مطالبش را با مداد بنویسد تا زمانی که سر مداد تمام شد، آن را با مدادتراش، بتراشد و همین فرآیند در رشد انسان موثر است و شاید چه بسا صبر انسان را افزایش دهد. این حرف ها نشان دهنده وجود یکسری از آثار پنهان در اصل استفاده از این ابزار است. حال اینکه آیا مشخصا در وجود خود قلم و کاغذ و یا تماس دست با کاغذ اثراتی وجود دارد یا نه، مسئله دیگری است که در جای خود قابل تحقیق و بررسی است.

تکنولوژی در بهترین حالت، کمک کننده و تسهیل کننده مطالعه همان کتاب های کاغذی است، نه یک ابزار و وسیله ای مستقل از آن ها و هر دو مکمل هم هستند. شما ببینید، طراوت و آرامشی که از مطالعه یک صفحه کاغذی قرآن به انسان منتقل می شود، به هیچ وجه از مطالعه یک صفحه دیجیتالی به او منتقل نمی شود و یک چنین امری، همین الان برای همه ملموس و محسوس و قابل اندازه گیری است. شاید بخشی از این حس به خاطر عادت ما باشد ولی مطمئنا بخش دیگر آن مربوط به روح و حسی است که در آن کاغذ جلوه گر است. چرا که خود کاغذ به عنوان بخش جدا شده از یک درخت، موضوعیت دارد، و این خود در روح و روان انسان موثر است.

نکته اساسی و مهم این است که ما وجود تکنولوژی های جدید در سبک مطالعات امروزی را در تقابل با سبک های قدیم و یا حتی جایگزینی برای ابزارهای مطالعاتی گذشته ندانیم، بلکه نوعی مکمل، سرعت دهنده و ارتقا دهنده آنان به شمار آوریم. پس رویکردها را باید متفاوت تعریف کنیم تا برداشت ما متفاوت باشد.

اگر شما در نسل امروز بخصوص در مدارس هوشمند یا آموزش از راه دور، دقتی داشته باشید، می بینید که به خاطر حذف یکسری فرآیندهای آموزشی بسیار لازم و ضروری، آسیب های جدی به اخلاق و روان این نوجوانان و جوانان وارد شده است. به عنوان مثال در برخی از مدارس و دانشگاه ها به خاطر محدود شدن نوشتن، و معطوف شدن یادگیری ها به فیلم و تصویر، دانش آموزان و دانشجویان، فقط به همان فایل پاورپوینت یا عکسی که از تخته می گیرند، بسنده کرده و در آخر بدون هیچ نوشتن و یا ارتباطی با کاغذ و قلم کلاس را ترک می کنند. در نتیجه قدرت ارتباط آن ها با دیگران و به تعبیری ادبیات نوشتاری و گفتاری آن ها بسیار ضعیف شده و بروز و ظهور آن در نوشتن نامه ها و یا انشاء و خاطرات محسوس است و علاوه بر این مطلب، آن نوجوان یا جوان، تمرین صبر نکرده و خلاقیت هایش کمتر شکوفا می شود، چرا که خود نوشتن، صبر انسان را افزایش داده و خلاقیت و هنر فردی را شکوفا کرده و فکر و ذهن آدمی را باز می کند.

دریک نگاه کلی چگونه امکان های تازه مطالعه (مطالعه روی موبایل در اتوبوس و در راه و…) را به فرصت تبدیل کنیم؟

این اصل بسیار مهم است که فراموش نکنیم از تکنولوژی فقط در زمانی که به آن نیاز داریم، می بایست استفاده کنیم، و چون تکنولوژی عمدتا تسهیل کننده و سرعت دهنده است، موارد استفاده ما هم محدود به همین زمان ها می شود، نه اینکه در همه حال برای ما مفید است. به عنوان مثال وقتی هدف ما از یک مسافرت مشاهده و لذت از مناظر طبیعی بین راه است، استفاده از هواپیما کار بیهوده ای است چون با هدف ما در تعارض است.

با این حال زمانی که می خواهیم به  سرعت به مطلبی دست پیدا کنیم، با جستجو در اینترنت می توانیم به هدف خود برسیم، ولی اگر هدف از مطالعه، یادگیری و رشد فکر و ذهن و درگیری روان است، می بایست از کاغذ و قلم استفاده کنیم. بنده معتقدم نامه ای که یک انسان با دست می نویسند، به مراتب از نامه ای که تایپ شده، اثرش بیشتر است. چرا که همین دست خط، روح و اثری دارد، که با بهترین خط نستعلیق رایانه به آن نمی توان دست پیدا کرد، و در کل آن جنبه های درونی انسان که نیاز به بروز و ظهور دارد در استفاده از تایپ حذف می شود. در نتیجه می توان اذعان کرد که یکسری اثرات در ذات ابزارهای طبیعی نهفته است.

حال اگر شما بخواهید در رسیدن به نتیجه، یک فرآیند رشد و تربیتی را حذف کنید، در نتیجه اثر اصلی خودش را نخواهد گذاشت و این جنبه قضیه از نظر بنده بزرگترین تمایز مطالعات دیجیتالی با مطالعه سنتی است. با این وجود، آن زمانی که مسیر و فرآیند رسیدن برای شما مهم بوده و مورد نیاز است و اتفاقا تکنولوژی آن را حذف می کند، شما ضربه می خورید، و باید آن را جانمایی کرده و بررسی کنید، این جاست که مدیریت ارتباطات و مطالعات بسیار اثر گذار خواهد بود.

در ارتباط ایمیلی و اینترنتی شما چطور می توانی حس خودت را به صورت کامل منتقل کنی؟ و یا غیر از آن، شما در گفتگوی پیامکی و متنی، چطور می توانی حرکت صدها عضله چشم و صورت را به طرف مقابل منتقل کنی؟ یا چرا انسان حتما تمایل دارد، یک شخصیت بزرگ را از نزدیک ببیند و صحبت هایش را بشنود و ارتباط برقرار کند، در حالی که شاید خیلی راحت بتواند فایل تصویری آن را داشته باشد؟ و یا حتی چرا نسخ خطی قدیم، اینقدر با ارزش است؟ و آیا ارزش آن ها به خاطر این است که بخشی از تلاش و روح و لطافت انسان های گذشته است یا نه؟ در واقع تکنولوژی مانع انتقال لطافت ها و ظرافت های روحی و روانی انسان ها می شود که همه آن ها در ارتباطات و مطالعات و یادگیری نکات بسیار موثرند.

حال اگر بپذیریم که آموزش و مطالعه کاغذی این بخش از ظرافت ها و لطایف آدمی، از جمله خلاقیت و صبوری، هنر، رشد، تربیت و انتقال احساس و اثرات طبیعی دیگر را در بردارد، می توان اذعان کرد که البته در حال حاضر چنین مزایایی در مطالعه های سبک جدید خلاء و نبودش حس می شود، ولیکن شاید در آینده بتوانند بخشی از این مزایا را برای آن ایجاد کنند.

یک بررسی تجربی نشان می دهد، بسیاری از دانشجویانی که درگیر فضای مجازی شدند و کمتر سر کلاس درس می روند و غیر حضوری آموزش می بینند، در بحث احساس، ادب، برقراری ارتباط با دیگران وحتی در بحث تحلیل بسیار ضعف دارند، چرا که شخصیت آن ها با دنیای صفر و یکی مانوس شده و با تفکر همه یا هیچ رشد پیدا کرده اند و از تفکر شبکه ای و طیفی دور مانده اند، و این آسیبی بسیار جدی است که می بایست در آینده فکری به حال آن کرد.

نکته بسیار مهم این است که ارتقای توانمندی خود انسان، الزاما به معنای خروجی توانایی های انسان نیست و این مطلب در بعضی جاها خلط می شود. هیچ ابر کامپیوتری نمی تواند، جای مغز انسان را بگیرد. بنده اعتقاد راسخ دارم که ارتباط دیجیتالی در مورد انسان، بخش عمده ای از توانمندی های او را حذف می کند واین حذف توانمندی ربطی به خروجی های انسان ندارد. چرا که غالبا تکنولوژی کمک می کند تا خروجی انسان با قدرت بیشتری صورت بپذیرد.

با این وجود، آیا اصل با توانمندی های انسان است یا اصل با تولیدات و خروجی توانمند انسان است؟

اینجاست که این بحث مهم پیش می آید که آیا علم باید در خدمت انسان باشد یا این انسان است که باید در خدمت علم قرار بگیرد. از منظر اسلام، انسان به اندازه توان تولید و پرورش انسان های دیگر، به خدا نزدیک می شود نه به اندازه تولید ابزار آلات و تکنولوژی های مختلف. شما وقتی به زندگی پیامبران نگاه می کنید، می بینید که آن ها همیشه به دنبال پرورش و ساخت انسان بودند نه پدید آورنده تکنولوژی، البته این به آن معنا نیست که آن ها با تکنولوژی مشکل دارند، بلکه به معنای اهمیت و ارزش جایگاه انسان است. مادر ارزشش به این است که انسانی را تولید و پرورش می دهد. پیامبران الهی و رهبران دینی و معلمان ارزش شان به تربیت و تولید انسان است و در صورتی که انسانی تربیت نشود و یا وجود نداشته باشد، وجود تکنولوژی به کار انسان نمی آید.

حال اگر کسی ابزاری هم می سازد، اگر در مسیر رشد و تربیت انسان استفاده شود به همان میزان اثرش، مفید تر است و بنده معتقدم که در حال حاضر تکنولوژی، بیشتر مانع این رشد و هدف خلقت شده است، چرا که بخش عمده ای از خلاقیت و توانمندی افراد در مواجهه با تکنولوژی های نوظهور، از بین می رود و اصلا شکوفا نمی شود و این ضربه ای بسیار جبران ناپذیر است.

آیا گونه های تازه مطالعه، روی شخصیت و سبک مطالعه ما اثر گذاشته است؟

ببینید الان بسیاری از خانواده ها به خاطر همین موبایل ها، از هم پاشیده اند، هر چند که شاید آن شخص در همین شبکه های اجتماعی به دنبال هدایت دیگر انسان ها باشد، ولی  توانمندی اداره خانواده خود را از دست می دهد.

می بایست مراقب بود تا تکنولوژی در اختیار ما باشد نه اینکه ما در اختیار آن بوده و برای زندگی ما برنامه ریزی کند. باید بدانیم که تکنولوژی در بحث جستجو و سرعت، دسته بندی و طبقه بندی و حتی کاهش هزینه ها بسیار مفید بوده و در واقع برای انسان یک کمک محسوب می شود نه بیشتر از آن.

چگونه مطالعه اصیل را در دنیای پیچیده فناوری مدیریت کنیم تا گرفتار سطحی نگری نشویم؟

 نکته اول این است ما انسان را درست تعریف کنیم و بعد ببنیم که این تکنولوژی چطور می تواند در خدمت انسان قرار بگیرد. نه اینکه انسان را در کنار تکنولوژی قرار دهیم.

انسان قرار است که در همین دنیا با قواعد دنیایی به رشد برسد و شاید به همین خاطر است که در اسلام یادگیری و استفاده از برخی علوم مثل سحر و جادوگری و علوم غریبه حرام شده اند. با این وجود می توان گفت که ما باید فقط به آن میزان از تکنولوژی دسترسی پیدا کنیم و از آن بهره ببریم که برایمان مفید است و این برای هر انسانی به  شرایط و ویژگی های او بستگی دارد. شاید استفاده از یک تکنولوژی برای من ضروری باشد و برای دیگری مضر. حال در همین زمینه شاید مراجعه زیاد یک محقق و پژوهشگر به فضای مجازی برایش مضر باشد چرا که باعث سطحی نگری و کاهش تمرکز او می شود.

نکته بعد این است که بدانیم، ضرورت ندارد، که انسان همیشه با این شبکه ها در ارتباط بوده و آنلاین باشد، بلکه باید آن را مدیریت کرده و ساعت خاصی را برای خودش تعیین کند. تکنولوژی حتی با اهداف خوب، انسان را از تمرکز و رشد دور می کند. در واقع مجموعه چهار عملیات گوش دادن و گفتن، نوشتن و خواندن که در تکامل یک شخص بسیار مهم است در دنیای مجازی حذف یا بسیار کمرنگ می شود، در نتیجه انسان از اصل هدف خلقت دور می شود.

 

 




3 دیدگاه

1 بازتاب

  1. صفاری مهدیه گفت:

    بسیار ممنون

  2. حامد آقای حیدری گفت:

    نکته ای بود که به کرات در ذهنم سوال ایجاد کرده بود

  3. mahdiyar گفت:

    سلام. ممنون.

  1. بازتاب این مطلب در: مقایسه مطالعه برر روی کاغذ در مقابل صفحات دیجیتالی | هفیان | مجله سلامتی |

پاسخ دهید

مشاهدۀ دیدگاه‌های این مطلب به‌ترتیب تاریخ ارسال

برچسب ها