Google+

» چگونه یک مقاله بنویسیم؟ کتاب پردازان | قطب مطالعه و تفکر کشور

هدیهٔ روز
آدم ها…
  آدم ها مثل کتابن: از روی بعضی ها باید مشق نوشت! از روی بعضی ها باید جریمه نوشت! بعضی ها رو باید چندبار خوند تا ...
archive
معرفی کتاب
معرفی کتاب ویژه دانش آموختگان (دانشجویان و دانش آموزان)
  جهت مشاهده ویدئو معرفی کتاب اینجا را کلیک کنید کتاب دانش آموز یک دقیقه ای تکنیک های جامع مهارت های مطالعه،مدیریت زمان،بحث های ...
archive
آخرین دیدگاه‌ها rss
فرآیند 5 مرحله ای انتخاب رشته + همایش مهم انتخاب رشته
venus:

سلام خسته نباشید.من یک دانش اموز یازدهمی هستم که در انتخاب هدف و شغل اینده ام دچار شک و دودلی هستم .با اینکه در رشته ی تجربی مشغول به تحصیلم نه علاقه ای به زیست شناسی دارم ونه به پزشکی.بعد...


**چقدر خوب است که داریمشان ...*
zeinab Akhlaghi Modiri:

سلام . البته با نظر شما هم کاملا موافقم. چون اگه بخوایم وابسته به تعداد محدودی باشیم ممکنه همیشه غمگین بمونیم . واقعا آدم باید به خودش اهمیت بده و مدام دنبال فکرا و اتفاقای مثبت باشه و به چیزهای...


همدلی
Daniel:

جالب بود زهرا خانم تجربه خوبی داشتی


بخش آموزش تکنیکهای یک دقیقه ای
1283449196:

باسلام واآرزوی قبولی طاعات وعبادات برای شما عزیزان . راستش من کتاب دانش اموز یک دقیقه ای روتهیه کردم ومطالعه کردم و کتاب خیلی خیلی خوبی بود...من دوهفته دیگه کنکوردارم ومیخاستم اگه میشه درمورد تکنیک تست زنی یک دقیقه ای برام...


مقالۀ 1: چرا و چگونه فکر کنیم؟
sibsorkh60:

سلام. خیلی خوشحالم. دنبال آموزش روش تفکر بودم برای یادگیری و یاددادن به نوجوانان. متشکرم از استاد. یا علی.


دانلود نرم‌افزار مایندمپر (MindMapper)
مهدیان حسن:

دوستان نسخه جدیدتر نرم افزار مایندمپر ورژن 2012 همراه با کرک آن آمده است. ان‌شاءالله بزودی در همین صفحه قرار می گیرد.


نمونه تمرینهای دورۀ نقشه های ذهنی دانش آموزان
zahra.k.h:

طرح شماره ٥ بسیار عالیه


اقتدار، مظلوميت و پيروزى
jafari.f:

سلام درمورد طرح قدر چرا هیچ توضیحی تو سایت نیست ؟


کارگاه چشم انداز نویسی , مدیریت زمان و هدف گذاری
Aftab8:

خیر


کارگاه مقدماتی مهارتهای مطالعه و تند خوانی
Fatemesiyadati:

سلام استاد انصاری زاده فرموده بودند نتایج آزمونvakرا در سایت خواهید گذاشت اینجانب مطلبی در این باره پیدا نمی کنم لطفا راهنمایی کنید سپاس ??


archive



پرامتیازترین کاربران: بیشتر...

چگونه یک مقاله بنویسیم؟

نگارش در تاریخ شنبه ۱ تیر ۱۳۹۲، ساعت ۱۱:۲۱ ؛ بازدید: ۴۲۱ بار
دسته: ارسالی دوستان

بسم الله الرحمن الرحيم
مقدمه

آنچه كه ما را به فضاي تحقيقي و يا نوشتاري در حوزه تحقيق علمي سوق مي‎دهد ماحصل چندين فرايند فكري و عملي است كه هر كدام به نوبه خود داراي ويژگي‎ها و مولفه‎هاي مخصوص به خود است. شايد هر كدام از اين مراحل و يا عمليات به تنهايي خروجي مخصوص به خود داشته باشد اما آنچه كه عامل تأثيرگذار در حوزه علمي است تحقيق و روشمند بودن آن است نه نوشتار. فرايند فكري و روشمند است كه منجر به توليد علم خواهد بود تحقيق فرآيند ساخت تركيب جديدي از مولفه‎هاي موجود است. اختراعات و اكتشافات نيز همين است. اختراع خلق چيزي نيست بلكه كشفي است كه از پس تركيب متغيرهاي موجود ايجاد مي‎شود.

در اين مختصر به ويژگي‎هاي كلي يك مقاله علمي پرداخته مي‎شود. البته در مواردي كه نياز به ارائه مطالبي مربوط به روش تحقيق باشد بيان خواهد شد. دقت در رعايت اين معيارها، محتواي علمي و نوشتاري ما را به سوي يك انسجام در مطالب و ارائه سوق مي‎دهد و امكان پذيرش آن را در فضاي علمي مانند نشريات و كنفرانس‎ها فراهم مي‎سازد.
تفاوت تحقيق با مقاله

خيلي از كساني كه مي‎خواهند مقاله علمي يا پژوهشي بنويسند تفاوتي بين اين دو قائل نيستند. در بسياري از مقالاتي كه حتي در نشريات معتبر منتشر مي‎شود اساساً كار تحقيقي انجام نشده است البته جستجويي دركار بوده است ولي به اين جستجو، تحقيق گفته نمي‎شود، گردآوري اطلاعات و تنظيم آنهاست.

يكي از تفاوت‎هاي تحقيق با تأليف نيز همين است. تأليف گردآوري اطلاعات، تنظيم آنها و تدوين است البته در تآليف نوآوري نيز وجود دارد و خيلي از مواردي كه در مسير كار تحقيق طي مي‎شود در تأليف نيز خواهد بود.

تحقيق ارائه يك مدل جديد است. يعني با اطلاعات موجود و با استفاده از فكر خود بتوانيم كشف جديدي را انجام دهيم. در تحقيق بايد براي حل مسأله يا مشكل راهي ارائه كند تا با بكار بستن آن مشكل مرتفع شود.

مقاله يا نوشتار مي‎تواند خروجي يك تحقيق باشد همانطور كه تدريس، تاليف، سخنراني و تبليغ مي‎توانند خروجي‎هاي ديگر تحقيق باشند. اگر دامنه خروجي‎هاي كار تحقيق را وسيع‎تر كنيم خواهيم ديد كه كار رسانه نيز مي‎تواند خروجي كار تحقيقي باشد به عبارت ديگر يك تأليف، سخنراني، تدريس، تبليغ، فيلم سينمايي مي‎تواند بر اساس يك كار تحقيقي شكل گرفته باشد يعني پشتوانه تحقيق داشته باشد و مي‎تواند فقط از اطلاعات موجود استفاده كرده و نهايتاً به بياني ديگر كار خود را ارائه كند.

پس اگر سخن از مقاله است منظور عمليات پژوهش نيست.

نكته: آنچه كه بيانش ضروري به نظر مي‎رسد اين است كه لايه‎هاي مختلفي در مقالات وجود دارد يعني يك مقاله پژوهشي از زواياي مختلفي مورد بررسي و نقد قرار ميگيرد. در هر قسمت به شرح و توضيح نكات لازم و قابل توجه خواهيم پرداخت.
محورهايي كه در يك مقاله علمي بررسي می شود:

بررسي به لحاظ ساختار ظاهري و فيزيكي
به لحاظ محتوايي مقاله
ادبيات نگارش و نحوه ارائه

الف) بررسي به لحاظ ساختار ظاهري و فيزيكي

تفاوت مقالات پژوهشی و مطالعاتی

مقالات علمی را به لحاظ ساختار فيزيكي می‎توان به دو دسته کلی تقسیم نمود:

پژوهشی و مطالعاتی

قابل ذكر است بخشي از اين ساختارها در يك يا دو صفحه به طور اجمال، نمايي از موضوع پژوهش را به تصوير مي‎كشد.

بعد از ورود به بدنه اصلي و محتواي پژوهش، كه در اصل وارد فضاي علمي متن مي‎شويم خود داراري خصوصياتي است كه به شرح آنها خواهيم پرداخت.
۱- مقالات پژوهشی و ساختار آن

این مقالا ت اعم از بنیادی یا کاربردی، مستخرج از یک پروژه تحقیقاتی می باشد که معمولاً به تولید علمی منجر می شود، بنابراین، دارای نوآوری علمی است و در مجله‎ها و مراكز معتبر علمی- پژوهشی داخل یا خارج از کشور داراي جايگاه خاصي است اين مقالات خروجي يك تحقيق روشمند است كه مدلي را ارائه مي‎كند.

ساختار مقاله پژوهشی

عنوان مقاله

موضوع مقاله

نام نويسنده

هدف اصلي پژوهش

ساختار كلي

چكيده (هدف، سوال، فرضيه، جامعه، نمونه آماري، روش نمونه‎گيري، روش پژوهش، ابزار پژوهش، روش تجزيه و تحليل، يافته‎ها) به صورت اجمال.

كليد واژه‎ها (حداقل پنج كليدواژه)

بدنه:

مقدمه (بيان مساله، ضرورت، پيشينه پژوهش)

هدف‎هاي پژوهش

سوالات و فرضيه هاي پژوهش

روش تحقيق : مواد و روش‎ها (جامعه آماري، نمونه آماري، روش نمونه‎گيري، ابزار اندازه‎گيري)

بحث و بررسي يافته‎هاي پژوهش (تجزيه و تحليل داده‎ها و بيان نتايج)

توصيه

نتيجه

فهرست منابع: منابع بر اساس استاندارد APA به تفكيك فارسي و انگليسي
۲- مقالات مطالعاتی و ترویجی و ساختار آن

این مقالات بر پایه جابه‎جایی، تلفیق و ترکیب دانش موجود تهیه می شوند و معمولاً به روشن شدن زوایای مساله‎ای کمک می‎نمایند، از این گونه مقالات می‎توان به مقالات مروری، تدوینی، ترجمه‎ای، تحلیلی اشاره کرد. به لحاظ ارزش علمي در بين مقالات، در این مقاله‎های تحلیلی ارزش و اعتبار بالاتری دارند.

ساختار مقالات غير پژوهشي

عنوان

موضوع

نام نويسنده

هدف

ساختار و يا فهرست اجمالي

چكيده (هدف، بيان مساله، ضرورت، نتايج) به صورت اجمال.

كليدواژه‎ها (حداقل پنج كليدواژه)

بدنه:

مقدمه (شامل معرفي، هدف، مساله، ضرورت، سوابق پژوهشي و سوالات تحقيق)

مواد و روش‎ها

بحث و نتيجه گيري

توصيه: شامل · پيشنهادات كاربردي و پژوهشي

فهرست منابع: بر اساس استاندارد APA به تفكيك فارسي و انگليسي
يك قاعده كلي در تمامي مقالات علمي

پس از جستجوي فراوان در باره ساختار مقالات به محتوايي برخورد كردم كه در چندين سايت به طور مشترك آورده شده بود. البته التزام به آن از بديهيات است ولي به جهت اينكه بايد در مورد دقت قرار گيرد در اينجا نيز به طور خلاصه آورده شده است.

ارکان مقاله نویسی

١- وحدت موضوع: مقاله باید حول یك موضوع مشخص نوشته شود عدم رعايت اين نكته از انسجام محتوايي موضوع مي‎كاهد.

٢- وحدت زمان: نویسنده باید زمان مقاله را از ابتدا تا به انتها ثابت نگاه دارد. مقايسه‎هاي تاريخي و ارجاع به گذشته از باب نمونه و و استدلال مانعي ندارد اما سير بررسي بايد مربوط به يك زمان مشخص باشد.

٣- وحدت مكان: جامعه نمونه و بررسي موضوع در مكان و محدوده خاص بايد در كل مقال ثابت باشد.

٤- انسجام: منظور همان یكپارچگی منطقي و پيوستگي مطلب است. (در قسمت محتوايي توضيح داده شده است).

٥- استنتاج: نتيجه‎گيري در پايان مقاله و يا ضمن بحث براي رساندن خوانده به هدف ضروري است (اين مطلب به طور كامل در قسمت نتيجه گيري شرح داده شده است).

**************************************
توضيح هر يك از مولفه‎هاي ساختار ظاهري و فيزيكي

يک مقاله تحقيقی به طور کلی می‌تواند در برگيرنده ساختاری مشابه ساختار زير باشد.

١- عنوان و يا موضوع

عنوان يا موضوع یكی از مهمترین بخش‌های یك مقاله و معرف كل مقاله است. عنوان يكي از اجزاء اصلي است كه در خيلي از موارد به جهت مغايت آن با موضوعات نوشته شده در مقاله باعث مردوديت توسط متخصصين و ارزيابان ميگردد.

گاهي از اوقات هر دو با هم در يك مقاله قرار مي‎گيرند در اينصورت عنوان مي‎تواند مفهومي كلي باشد ولي موضوع بايد دقيقاً به مسأله بپردازد. در اينگونه موارد عنوان جذاب و كمي دورتر از موضوع انتخاب مي‎شود و با دقت در موضوع، عنوان انتخاب شده، معني اصلي خود را آشكار مي‎كند ولي بايد دقت كرد كه بي‎ربط نباشد. عنوان به عنوان تابلوي يك مغازه اولين و شاخص‎ترين نشانگر محتواست كه حس و كنجكاوي خواننده را بر مي‎انگيزاند. در صورتي كه يكي از آنها (عنوان يا موضوع) فقط انتخاب شود بايد داراي خصوصيات زير باشد:

• پرهيز از عنوان‌های کلی و روزنامه‌ای؛

• استفاده از صفت و موصوف‌های لازم برای گوياتر نمودن عنوان؛

• دارا بودن جذّابيت برای جذب مخاطب؛

• فشرده و مختصر و يادآوردنی؛

• دوري از پيش داوري، مثل علل عقب ماندگي مسلمانان؛

• پرهيز از اصطلاحات نامأنوس و اختصار؛

• توجه به اين نکته که عنوان يک برچسب است نه جمله.

• با توجه به اينكه در تحقيق عموماً موضوع تحديد مي‎شود اين دامنه (جامعه هدف) در عنوان آشكار شود، مثل بررسي ميزان ارتباطات در گسترش مواد مخدر در دبيرستان‎هاي پسرانه.

• اگر مفاهيمي در توصيف انجام كار نقش موثر داشته در عنوان ذكر شود.

• عنوان نبايد نتيجه تحقيق را به صورت ثابت شده و قطعي بيان كند

مثال عنوان: گوهري در صدف

موضوع: نقش حجاب در شكل‎گيري شخصيت

٢- هدف

نوشتن هدف به عنوان يك جمله مسير اصلي تحقيق را نشان ميدهد خواننده مطلب در همان ابتدا تصميم خود را براي خواندن مقاله مي‎گيرد. (دقت داشته باشيد: هدف با نتيجه متفاوت است. هدف در يك جمله كوتاه مسير را مشخص ميكند و نتيجه اثبات قطعي تحقيق را به صورت كامل نشان مي‎دهد)

٣- ساختار يا فهرست اجمالي

آنچه كه حركت مرحله به مرحله در تحقيق نشان ميدهد ساختار يا فهرست تحقيق است. وجود ساختار منطقي نشان از تفكر منطقي محقق و روش درست او حكايت دارد. ساختار با فهرست متفاوت است در مقالات كوتاه از ساختار استفاده مي‎كنند و در مقالات مفصل تر از هم ساختار و هم فهرست بكار گرفته مي‎شود.

آنچه كه ضروري است ترتيب منطقي ساختار و يا فهرست اجمالي است كه بايد با متن يكي باشد.

تفاوت های ساختار مقاله با فهرست مقاله

ساختار مي‎تواند مفهوم اصلي چند صفحه‎ي به هم مرتبط باشد اما فهرست بايد به صورت جزئي با محتوا انطباق داشته باشد.

ساختار مي‎تواند شماره صفحه نداشته باشد اما فهرست شماره صفحه دارد كه دقيقاً بايد بر عنوان فهرست منطبق باشد.

ساختارها زير مجموعه‎هاي ريزتري دارند كه شايد در متن به صورت مشخص نباشد اما فهرست همان زير مجموعه‎ها به صورت مشخص است.

٤- كليدواژه يا واژگان كليدي

كليدواژه‎ها، مفاهيم اصلي يك مقاله هستند كه بيشترين تكرار را دارند البته كلمات ربط و اضافه و افعال شامل آنها نمي‎شود. صفت و موصوف و مضاف و مضاف اليه‎ها به عنوان كليدواژه استفاده مي‎شوند. عنوان مقاله، و موضوع آن در صورتي كه جمله نبوده و مرتبط باشند كليدواژه محسوب مي‎شوند. كليد واژه، يك كلمه تا حداكثر 3 كلمه‎اي است و در جستجوها به عنوان پل ارتباط بين جستجوگر و مطلب قرار گرفته و او را به محتوا مي‎رساند. نويسنده کلماتي که اصل مقاله بر اساس آن نوشته شده است را به عنوان واژگان كليدي معرفي مي‎كند. و جستجو گر با استفاده از كلمات اصلي ذهني خود به دنبال مقاله مي‎گردد. پس دقت هر چه بيشتر در اين كار، راه را براي دسترسي آسان‎تر به مقاله ما باز مي‎كند.

هر چه كليدواژه‎ها كلي‎تر باشد دامنه جستجوي اطلاعات بيشتر خواهد بود. عموماً در تحقيقات ميداني وسيع و بنيادي از كلمات كلي استفاده مي‎كنند هر چند اطلاعات به دست آمده خيلي زياد است ولي از اتقان بيشتري برخوردار خواهد بود. براي پيدا كردن اطلاعات با دامنه كم از كلمات تركيبي (2كلمه يا سه كلمه باهم) استفاده مي‎كنيم.

مثال: رسانه (دامنه بسيار گسترده)، رسانه و كودكان (دامنه محدودتر)، نقش رسانه و كودك(دامنه بسيار محدودتر)

٥- بدنه

مقدمه

مقدمه مقاله در چند جمله يا پاراگراف توجيه‎گر و نقشه تحقيق است. ادبيات مناسب در مقدمه باعث خواهد شد تا خواننده در همان ابتدا انگيزه مطالعه پيدا كند. مقدمه بخشي از يك مقاله است كه بيان كننده علل بررسي اين موضوع، انگيزه آن، هدف و سابقه تحقيق در آن ذكر شده است. مقدمه بايد به طور اجمال به سوال اصلي و سوالات فرعي بپردازد.

عده‎اي مقدمه را جزء يك مقاله نمي‎‎دانند ولي واقع اين است كه مقدمه بخشي از مقاله تحقيق ماست.

مقاله خود مي‎تواند داراي دولايه باشد. يك لايه كه در آن به بررسي روش كلي كار كه شامل ادبيات موضوع، ارائه تئوري‎ها، روند و سير تحقيق، محدوده زماني كار، مشكلات و شيوه كار و اهداف بسيار كلان آن باشد كه اين بخش مي‎تواند به عنوان پيشگفتار نيز آورده شود.

لايه ديگر محل ورود به بحث اصلي است كه بخشي از مقاله ما خواهد بود.

نكاتي كه بايد در مقدمه رعايت شود:

تعريف مسئله (بيان هدف) به طور صريح و روشن، و قلمرو تحقيق؛ و بيان زواياي مختلف ديگر مسأله

چيستي مسأله

طرح اهميت و ضرورت آن؛

طرح سوابق تاريخی موضوع و بررسي تفاوت اين پژوهش با كارهاي قبلي؛

علل بررسي موضوع و اثر نبود آن (طرح مشكل و آثار آن)

طرح سوالاتي كه مقاله به آن پاسخ خواهد داد (ابعاد مختلف مسأله)

تاثير نتايج تحقيق در وضع فعلي

ارائه اجمالي فرضيه

روش تحقيق: مواد و روشها ( نحوه گردآوري داده‎ها به چه صورتي بوده است: جامعه آماري و ويژگي‎هاي آن، نمونه آماري، حجم نمونه، منطق انتخاب آنها، روش نمونه گیری و علت انتخاب روش، ابزار جمع آوری اطلاعات، گروههای موجود در طرح و نحوه کنترل متغیرها، اعتبار وپایایی، روش تحلیل داده ها ودلیل انتخاب آزمون های آماری)

تعريف متغيرها

طرح طبقه‌بندی‌ها و شاخه‌های مرتبط با موضوع؛

ارائه تعاريف اصطلاحات اصلی و علائم و اختصارات؛

مقدمه بايد از تعارفات و ابهام به دور بوده و به صورت كاملا شفاف، نمايي از كل مقاله ايجاد كند.

مروری کلی بر مقاله.

اين بخش می‌تواند با بخش بعدی ترکيب شود.

شروع يك مقاله

اين مطلب از مواردي است كه عموماً نويسندگان تا زه‎كار به عنوان يك مشكل از آن ياد مي‎كنند. نظر به اهميت آن مطلب زير از سايتي ديگر آورده شده است

«آغاز مقاله از مهمترین بخش‌های یك مقاله است. زیرا همین بخش است كه مخاطب را به خواندن ادامه مطلب جلب می‌كند. در واقع شروع یك مقاله، حكم ویترین آن مقاله را دارد. اما همین قسمت یكی از سخت‌ترین بخش‌های مقاله‌نویسی‌ است. بیشتر مشتاقان مقاله‌نویسی نمی‌دانند چگونه نوشتار خود را آغاز كنند. برای این بخش از مقاله روش‌های مختلفی وجود دارد:

١- ساده، مستقیم و خبری:

در این نوع مقدمه، نویسنده در ابتدا موضوع را برای خواننده مطرح یا خبری را كه در مورد آن به ارائه نظر می‌پردازد، بیان می‌كند و در یك جریان منطقی – تشریحی با نتیجه‌گیری مقاله را به پایان می‌برد.

مثال ١: «مراكش، همسایه‌ی نگران الجزایر، كشوری كه به بیماری تروریسم مبتلاست از اوایل ماه سپتامبر، از مرزهای شرقی‌اش بیشتر مراقبت می‌كند. مراكش برای مسافران الجزایری روادید وضع كرد. دولت الجزایر نیز بی‌درنگ به اقدام تلافی‌جویانه دست زد.»

مثال ٢: «قانون جدیدی برای مطبوعات وضع كرده‌اند كه من هنوز شأن نزول آن را نمی‌دانم. اگر سمع قبول و همدلی و تفاهمی وجود داشته باشد با همان قانون قدیم هم می‌شد خیلی كارها كرد.»

دقت شود شكل مستقیم و خبری با خبردهی صرف تفاوت دارد. به عبارت دیگر خبردهی در آغاز مقاله باید با ظرافت مقاله‌نویسی همراه باشد.

٢- نقل قول و اقتباس از افكار و عقاید دیگران:

در این نوع مقدمه، نویسنده با یك جمله یا بند از نوشته یا افكار مشاهیر علمی، ادبی، مذهبی و… مقاله را آغاز می‌كند. ممكن است نقل قول از یك آدم غیرمشهور و عادی هم باشد اما در هر حال نقل قول باید با موضوع مقاله مرتبط باشد.

مثال ١: «سخن كارل پوپر- دانشمند اتریشی- است كه خطرناكترین اندیشه سیاسی آرزوی خوشبخت ساختن انسان است و مصیبت زندگی این است كه كوشش برای ساختن بهشت همیشه به ایجاد دوزخ منجر شده است.»

مثال ٢: «دكتر عباس میلانی در پیشگفتار كتاب «تجدد و تجدد ستیزی»، تجدد را همزاد انقلابی علمی معرفی می‌كند و آنگاه مقاله‌نویسی را مولود و نمود تجدد می‌خواند، او در ادامه مقاله‌نویسی را ملازم فردگرائی می‌آورد كه خود زائیده و زاینده‌ی تجدد است.»

٣- امثال و حكم و روایات:

نویسنده می‌تواند مقاله را با یك مثل، حكایت یا روایت آغاز كند. بدیهی است این مثل یا حكایت باید هم‌آوا با موضوع و هدف مقاله انتخاب شود:

مثال ١: «می‌گویند ترس برادر مرگ است ولی كسی نگفته پدر و مادرش كیست. پدر ترس جهل است. تا انسان نسبت به كسی و چیزی، یا محل و موضوعی بی‌اطلاع نباشد از آن نمی‌ترسد.»

مثال ٢: «از قدیم گفته‌اند سگ زرد برادر شغال است. ظاهراً حكایت این روزهای ما هماهنگی تام و تمامی با این مثل قدیمی دارد.»

٤- شعر:

آوردن قطعه شعری از شاعران كهن و نو به جذابیت مقاله كمك می‌كند. در واقع شعر بیشترین معنا را با كمترین واژه‌ها ادا می‌كند. قطعه شعر می‌تواند هدف نویسنده را از مقاله در ابتدای نوشتار بیاورد.

مثال ١:

«چه گام‌هایی

نه از بیم تیر سربی دشمن

كه از بیم تیر طعنه‌ی یاران خویشتن

در راه مانده است. (حمید مصدق)

آیا می‌دانید كه نشریه یا كتاب چطور منتشر می‌شود. خیلی ساده است. عده‌ای از انسان‌های بزرگ (یعنی تنومند) به جنگل می‌روند…»

مثال 2: «اولین نامه‌ی تبریك كه رسید یادم آمد كه هشت سال تمام از انتشار نگین می‌گذرد. با این شماره وارد نهمین سال می‌شویم یعنی سرگذشتی كه در نیمه اول خرداد ١٣٤٤ شروع شد هنوز هم ادامه دارد.

اشك عارف ز سر گذشت و گذشت / صد چنین سرگذشت می‌گذرد

در بدترین شرایط حالی و مالی بود كه انتشار نگین را شروع كردم.»

٥- وصفی:

مقاله‌نویسانی كه قلم‌شان دارای قدرت تصویرپردازی و تشریح است معمولاً از این روش برای شروع مقاله استفاده می‌كنند. این روش برای توصیف یك واقعه یا صحنه و عینیت بخشیدن به موضوع و خواننده را در صحنه قرار دادن، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مثال: «تراژدی بوسنی به خون‌های ریخته شده‌ی مردم و ویرانی یك كشور، محدود نمی‌شود. میراث واقعی جنگ بوسنی بطور مسلم در سرزمین‌های دوردست، سال‌ها احساس خواهد شد.»

مواد و روش ها( تکنولوژي پيشنهادي)

در این قسمت از مقاله چگونگی و روش انجام پژوهش توضیح داده می شود. خواننده بايد بتواند تا با خواندن قسمت مواد و روشها، از کليه فعاليت ها، اعم از چگونگي نمونه گيري (انتخاب نمونه‎ها) جامعه هدف و مراحل اجرائی پژوهش و نحوه تجزیه و تحلیل داده‎ها ذکر می‎شود. در این قسمت در مورد تغییر بیشتر بحث شده و روش اندازه‎گیری و میزان دقت و چگونگی کنترل آنها گفته می شود. گاهی روش کنترل و چگونگی رعایت مسائل اخلاقی نیز باید ذکر شود تجربيات کسب شده و علوم جديد مطرح شده آگاهي يابد. نياز است تا از کلي‎گويي در اين قسمت خودداري شده و روند اعلام مطالب بصورت منطقي و کاملاً علمي صورت گيرد. پراکنده‎گويي در اين قست باعث سردرگمي خوانندگان خواهد شد. ارايه راهکارهاي کاملاً علمي و استناد به تجربيات کسب شده از عوامل موفقيت نگارش بخش مواد و روشهاست.

در بخش مواد و روشها مي‎توان بخش‎هاي مرتبط با موضوع مقاله را بطور جداگانه و با عناوين مشخص مطرح نمود. براي مثال اگر عنوان مقاله در خصوص ايجاد زهکش سراسري باشد، مي توان در قسمت مواد و روش‎ها از عنواني تحت عنوان: «چگونگي اجراي زهکش»، «مصالح بکار گرفته شده»، «چگونگي ايجاد درياچه‎هاي مصنوعي جهت تخليه زه آبها» و ديگر موارد مرتبط استفاده نموده و در خصوص هر کدام از آنها توضيحاتي جامع و مستند را ارايه داد.

بدنه اصلی مقاله

· متشکل از يک تا چند بخش و در برگيرنده اصل تحقيق.

نوشتار در بدنه اصلي مقاله بايد داراي شيب مناسب و رواني باشد. ابتداي مطالب بايد از پيش‎فرض‎هاي ثابت و قابل قبول شروع گردد. استفاده از نتايج گرفته شده، جملات ادعايي، پيش فرض‎هاي ذهني فردي و يا موارد اختلافي باعث خواهد شد كه خواننده از همان ابتدا با ذهنيت دفاعي و يا انتقادي ورود كند. معادلات منطقي و پيش فرض‎هاي ثابت خواننده را در ابتدا همراه خواهد كرد و با استفاده از همان مشتركات مي‎توان مطالب بعدي را ثابت نمود.

بدنه اصلي مقاله و يا كتاب (متن هر مقاله) متشكل از چند بخش و يا فصل مستقل است كه در يك نگاه كلي به هم مرتبط خواهند بود. درست است كه هر بخش، به مباحث مربوط به خود مي‎پردازد ولي هر بخش با جملاتي در اول و در آخر خود محتوا را به قبل و بعد پيوند مي‎زند. هر فصل نيز خود داراي بخش‎هاي ديگري به همين صورت است. (اگر در صورت لزوم تقسيم بندي لازم وجود داشته باشد).

نكته ضروري:

شروع يك مقاله با جملات كليدي و يا حتي با يك سوال كاربردي خواننده مطلب را تا انتها به دنبال خود مي‎كشاند. اگر خواننده مطلب با خواندن فقط چند سطر از مقاله (انتخاب عنوان و موضوع و هدف ضروري است) احساس كند پاسخ سوالات ذهني خود را در اين نوشتار پيدا مي‎كند به يقين تا آخر مطلب را همراه ما خواهد بود. نويسنده لازم است در مقدمه و ابتداي مقاله با جملات متقن و جذاب در خواننده ايجاد انگيزه نمايد.

نتيجه ضمن بحث

در ضمن هر بخش يا هر استدلال در تحقيق عموما پس از تركيب گزاره‎ها نتايجي حاصل مي‎شود كه اين نتايج ما را به يك مسير اصلي كه همان هدف اصلي و يا نتجيه نهايي است هدايت مي‎كند

اين نتايج در انتهاي هر بخش نيز به طور مشخص باعث جمع‎بندي آن فصل مي‎گردد و خواننده با يك نتيجه بدست آمده وارد فصل بعد مي‎گردد.

پاورقي و پي‎نوشت

در موارد مختلف براي توضيح بيشتر متن و ارائه نشاني دقيق آن براي مراجعه محققين، شماره‎اي در متن آورده مي‎شود كه توضيحات بيشتر آن در پايين صفحه مي‎آيد.

در بعضي موارد كه ميزان پاورقي لطمه به متن اصلي وارد مي‎كند اين را در آخر هر بخش و يا فصل مربوطه و يا در آخر مقاله يا كتاب قرار مي‎دهند.

در اين مورد نظرات مختلفي ارائه شده است:

· عده‎اي بر اين اعتقادند اكه اگر اين مطلبِ ارجاعي به پاورقي ضروري است بايد در متن اصلي در بين دو پرانتز() قرار گرفته و به طور اجمال نشاني آن آورده شود و نشاني تفصيلي آن در انتهاي مقاله به صورت فهرست منابع ذكر گردد.

· عده‎اي ديگر بر اين هستند كه وجود كلمات اضافي در متن باعث از هم گسستگي در محتوا خواهد شد و تمركز خواننده را از بين مي‎برد.

· عده‎اي ديگر معتقدند در صورتي كه مطلب داراي اهميت ويژه است با ذكر اين نشاني در ميان متن بر اعتبار آن افزوده مي‎شود.

هر آنچه كه هست نمونه اين موارد را براي استفاده آورده‎ايم اما اين نكته ضروري است كه در تمام متن بايد از يك شيوه و روش استفاده كرد.

روش ارجاع از مجله به عنوان منبع:

نـام خـانـوادگـى و نـام مـؤ لف؛ عـنـوان مـوضـوع؛ نـام مـجـله؛ دوره چندم، شماره چندم، صفحه چندم.

روش ارجاع از كتاب به عنوان منبع:

نام خانوادگي و نام مولف؛ عنوان (به صورت ايتاليك)؛ شهر نشر: اسم ناشر، سال نشر؛ شماره مجلد

مثال: رك (يعني رجوع كنيد به): حسيني طهراني، سيد محمد حسين؛ معاد شناسي؛ مشهد: موسسه علوم و معارف اسلام، 1419 ه. ق. ج 8، ص 27.

6- نتيجه نهايي

نتيجه در ساختار مقاله نشاندهنده مسير طي شده به صورت منطقي از ابتدا تا انتهاست. در اين قسمت نتايج به دست آمده بايد بسيار روان و دقيق بدون هر گونه شرح و تفسير اضافي ارائه مي‎گردد. اين نتيجه جمع بندي تمام نتايج گرفته شده در فصل‎هاست. البته بايد سعي شود كه تكرار نتايج فصل‎ها نباشد.

خلاصه‎اي از مساله و يافته‎هاي حاصل
ارتباط بين يافته‎ها (ارائه روابط علت و معلولي و نتايجد بهدست آمده) و فرضيه‎هاي طرح شده
تبيين و تفسير يافته‎ها
اشاره به محدوديت ها
ارائه مدل جديد در يك جمله
تبيين فضاي پيش رو پس از تحقيق براي انجام حركت‎هاي بعدي

٧- چكيده

شايد بتوان چكيده را در يك جمله اينگونه تعريف كرد:

«چكيده همان مقاله است اما در چند سطر»

بعد از عنوان مقاله چكيده بيشترين خواننده را به خود اختصاص ميدهد. كساني كه وقت مطالعه كل مقاله را ندارند، ارزيابان مقاله و كساني كه اساساً به دنبال حل مشكل خود در مقاله مي‎گردند از خوانندگان چكيده هستند.

در اكثر موارد، چكيده‎ها به عنوان اطلاعات جامع ومختصر در بانك‎هاي اطلاعاتي الكترونيكي قرار گرفته و به صورت «خلاصه و يا مجموعه مقالات» چاپ مي‎شوند.

نكاتي كه در چكيده بايد رعايت شود.

· معرفی کلی و گويای تحقيق شامل بيان: هدف و قلمرو تحقيق، اهميت کلّی تحقيق، مروری فشرده بر ساختار مقاله، اشاره کلّی به نوآوری‌ها و دستاوردهای مقاله، فرضيه، سوال اصلي؛

پرهيز جدی از آوردن مراجع، فرمول و علامت‌های ويژه؛
صعود و نزول در متن چكيده رعايت شده باشد.
متن پيوسته باشد. (به لحاظ ادبي ارتباط بين جملات رعايت شود)
رعايت کوتاهی و فشرده بودن (در حد يک بند و سقف 200 تا 300 کلمه) البته اين نيز به حسب نوع مقاله متغير است يعني يك مقاله 3 صفحه‎اي چكيده‎اي در 3 سطر خواهد داشت؛
در صورت فارسي بودن مقاله، در بعضي از موارد چكيده‎اي به انگليسي نيز نوشته مي‎شود.
دقت داشته باشيد چكيده با خلاصه متفاوت است.

٨- فهرست منابع

ارائه فهرست مرتب شده منابع.
اشاره به اسناد و مدارک علمی برحسب نام خانوادگی مولفان و به صورت الفبایی بدون ذکر شماره.
در آخـر هـر مـقـاله پـژوهـشـى (خـواه يك مقاله كوتاه و يا رساله و كتاب طولانى باشد) لازم است كليه منابعى را كه در متن نوشته خود از آنها استفاده كرده‎ايم، به صورت زير ذكر نماييم :

فهرست مجلات:

نـام خـانـوادگـى و نـام مـؤ لف، تاريخ انتشار، عنوان مقاله (به صورت درشت)، نام مجله، شماره مجله.

فهرست كتاب‎ها:

نام خانوادگى و نام مؤ لف، سـال انـتـشـار، عـنـوان كـتـاب، محل چاپ: نام ناشر، تـاريـخ و نـوبـت چـاپ.

قابل دقت است در ذكر منابع كتاب، قرآن كريم، نهج البلاغه و صحيفه سجاديه خارج از ترتيب فهرست الفبايي به صورت مستقل در ابتداي عناوين ذكر مي‎شود. مثل نمونه زير:

قرآن كريم

نهج البلاغه

ساروخاني باقر؛ روش‌هاي تحقيق در علوم اجتماعي؛ تهران: پژوهشگاه علوم انساني ومطالعات فرهنگي، 1379.

واسطي شيخ عبدالحميد، راهنماي تحقيق بر اساس نگرش اسلام به علم و هستي؛ قم: انتشارات دارالعلم، 1381.

٩- پيوست‌ها و ضمائم (در صورت نياز):

• ارائه مطالب ضروری برای فهم و پشتيبانی از مطالب اصلی مقاله، نمودارهاي مكمل، عكس‎ها و…

**************************************

ب) بررسي به لحاظ ساختار محتوايي مقاله

منظور از ساختار محتوايي

نويسنده مقاله براي تبيين و توضيح مطالب خود از جملات، پاراگرافها، فصل ها و بخش‎هاي مقاله و يا كتاب استفاده مي‎كند. نويسنده مسير كار خود و نقاط هدفگذاري شده را مد نظر دارد و با استفاده از جملات، خواننده را به سوي آن سوق مي‎دهد. اين جملات بايد از قبل براي نويسنده كاملاً روشن باشد تا در تدوين از مسير اصلي خارج نشود اين نقاط در ارزيابي توسط ارزيابان شناسايي شده و بارم گذاري مي‎گردد.
اجمالي از نكات شاخص مورد ارزيابي

١- جملاتي كه بيانگر نيازي است كه متن براي پاسخگويي به آن است.

٢- جملاتي كه بيانگر هدف مؤلف است.

٣- جملاتي كه زمينه‌سازي است.

٤- جملاتي كه بدنة مطلب است.

٥- جملاتي كه بيانگر توصيه‌ها و نتايج مؤلف است.

در هر يك از محورهاي پنجگانة فوق، سه گونه جمله وجود دارد: (دقت شود كه خواننده انسجام واتقال مطالب در از وجود چنين جملاتي دريافت مي‎كند.)

‌أ- جملاتي كه بيانگر ادعاهاست.

‌ب- جملاتي كه بيانگر استدلال‌‌هاست.

‌ج- جملاتي كه بيانگر نقدها و ارزيابي‌هاست.
نقاطي كه توسط ارزيابان مورد دقت قرار مي‎گيرد

كشف شعار اصلي و جمله مركزي متن

كشف جملات كليدي (جملاتي كه اگر حذف شوند مقصود متن از بين خواهد رفت)

كشف قياس‌هاي منطقي كه در تركيب جملات به كار رفته است :

تركيب‌هاي بيانگر منطقي بودن مطلب

تركيب‌هاي بيانگر مفيد بودن مطلب

تركيب‌هاي بيانگر برتر بودن مطلب
رعايت نكات ضروري براي نويسنده

به لحاظ ساختار محتوايي يك مقاله، رعايت نكات زير براي نويسنده ضروري است:

الف- مرتبط بودن مطالب و کامل بودن

تمام موضوعات مطرح شده‌اند.

استدلال‌ها و بحث‌ها در کليت متن مرتبط هستند.

منابع و مراجع ادبيات تحقيق آورده شده‌اند.

منطق و پيوستگی بين استدلال‌ها رعايت شده است.

ب- برخورداری از يک سازمان منسجم:

• مقاله از يک ساختار شفاف مفهومي برخوردار است.

•عنوان‌ها و زير‌عنوان‌های مناسب، صحيح و مرتبطی به کار برده شده‌اند.

• نظام ارجاع دهي با ثبات و مناسب است.

پ- برخورداری از يک محوريّت تحقيقی در کلّيت و ترکيب مقاله:

• تفکر خلاق، ترکيب و استدلال ظهور و بروز دارد.

• دقت فکري در باره عنوان اصلي ديده مي‌شود.

• مفاهيم مرتبط به نحو مناسبي تحقيق شده‌اند.

• استدلال‌ها و اثبات‌ها به وسيله مدارک و مستندات يا ارجاعات پشتيباني شده‌اند.

• شواهد کافی براي فهم موضوع وجود دارد.

• ادبيات تحقيق مورد نقد و تحليل قرار گرفته‌اند.
نكته ١: نقل قول

مـى تـوان بـه يـكى از چهار شكل زير، يادداشت هاى تهيه شده و اطلاعات به دست آمده از منابع گـونـاگون را در متن مقاله به كار برد:

الف) شرح و بسط، كه در اين روش، مفهوم مطلب اخذ شـده از مـنـابـع ديگر را گرفته و به صورت مشروح و مبسوط با كلمات خودمان مى نويسيم و محتواى آن را با لحن و سبك نوشته خود هماهنگ مى‎سازيم.

ب) فـشـرده و چـكـيـده، كه از طريق آن مفهوم و محتواى مطلب را از منابع گرفته و به صورت چكيده‎اى ناب با حدّاقل كلمات، به گونه‎اى رسا و گويا بيان مى‎كنيم.

ج) خلاصه، كه در اين حالت اگر قصد اخذ مطلبى از منبعى داريم كه طولانى بوده و از نظر اطـلاعـاتـى چـنـدان دقيق به نظر نمى رسد و يا از نظر گوهر كلام، محتوا و سبك و لحن و غيره داراى اهـمـيـت خـاصـى نـيـسـت، مـى تـوان آن را خـلاصـه كـرده و يـا فـهـرسـت وار بـه دنبال يكديگر بنويسم.

د) نـقـل قـول مـسـتـقـيـم، كـه در ايـن حـالت مـحـقـق گـفـته يا نوشته فردى را بدون هيچ تغييرى داخل علامت برجسته نما يا گيومه « » قرار مى دهد.

دقت شود اين مورد در سه مرحله ظاهري، تحليل محتوايي و ويرايش مورد دقت قرار مي‎گيرد.
نكته ٢: پرهيز از ارائه مطالبي كه تسلط نداريم

برخي از مقالات به جهت بهره گيري از مستندات گوناگون و يا استفاده از فرمول‎هاي مختلف رياضي، نياز به تحليل و تجزيه نتايج کسب شده دارند. مطرح شدن اين قسمت از مقاله، نياز به تسلط نگارنده و آشنايي دقيق با موضوع دارد.

**************************************

ج) ادبيات نگارش و نحوه ارائه

رعايت ملاحظات دستوری در جملات و سعی در نوشتن جملات کوتاه و گويا؛

ادبيات متن بايد علمي باشد، عاميانه نويسي، سبك داستان و رمان، معما گونه و…. مطلوب نيست.

سعی جدی در ثبات رويه‌های اتخاذ شده در نوشتار مقاله (مانند اندازه حروف، ضخامت خطوط در جداول و شکل‌ها، نوع خطوط لاتين در کلمات لاتين, فاصله شماره‌ها با متن يا روابط)؛

شماره‎گذاری عنوان بخش‌ها و زيربخش‌ها؛

شماره‎گذاری روابط و فرمول‌ها؛

ارائه شرح مفيد و گويا در بالای جداول و پائين شکل‌ها؛

شماره گذاری جداول و شکل‌ها به طور جداگانه؛

ارجاع دهی به هر جدول و يا هر شکل در متن از طريق شماره مربوطه؛

رعايت دندانه‌گذاری مناسب به منظور تفکيک بهتر و خواناتر نمودن نوشتار؛

پرهيز از شکسته‌شدن کلمات در دو خط متوالی (نظير «می» در آخر خط و «شود» در ابتدای خط بعدی) در اين موارد از نيم فاصله بايد استفاده شود (نظير مي شود به: مي‎شود)؛

پرهيز از کپی‌کردن تصاوير ناخوانای مراجع و منابع، سعی در بازطراحی آنها با ذکر دقيق مأخذ در ذيل آنها.

علامت‎گذاري‎ها بايد در كل مقاله به يك صورت انجام گيرد.

به عنوان مثال:… در عرصة كار فرهنگي، كليه نهادها بايد توسط….

در عرصه‎ي كار فرهنگي، كليه نهادها بايد توسط….

پيشنهاد مي‎شود در اين موارد از يكي از كتابهاي آئين نگارش و ويرايش استفاده گردد و يك نظام واحد در كل مقاله حاكم باشد. تمامي آدرس‎دهي‎ها به لحاظ تقديم و تقدم در ذكر منابع بايد از شيوه واحد پيروي كند. و در ابتدا و يا در انتهاي مقاله، منبع اصلي آئين نگارش ذكر گردد.
چند نكته ضروري

ذكر نام نويسنده، همكاران، تاريخ ضروري است.
بررسي و جستجو از ساختار آخرين مقالات منتشر شده در نشريه يا ژورنال هدف (نشريه‌ای که قصد داريد مقاله خود را برای انتشار ارسال داريد) در ارائه دقيق مقالات ضروري به نظر مي‎رسد.
ارائه مقاله کامل شده به اشخاص مطّلع و مرتبط با موضوع مقاله و دريافت نظرات آنان و انجام عمل بالعکس در مورد آنان؛
واگذاری تهيه مقالات مروری به محققان با تجربه و نويسندگانی که در زمينه مورد بررسی صاحب نظر بوده و لااقل چند مقاله در اين رابطه منتشر نموده‌اند؛
اطمينان از دسترسی به مقالات مرجع مربوط به موضوع مقاله به ويژه مقالات جديد؛
رعايت امانت، صداقت و اخلاق از اصول مهم هر فعاليت علمی و تحقيقی است.

· کلام پايانی: در صورتي كه نويسنده در انتظار دريافت نقدها و تجارب ديگران باشد در كلام پاياني خوانندگان را به اين منظور راهنمايي كرده و از نظرات آنها استقبال مي‎كند.

· سپاسگزاري: انجام هر تحقيق و فعاليت علمي مرهون آموزش، راهنمايي و همراهي بزرگان و اساتيدي است كه كم و بيش محقق را در راه رسيدن به جهش فكري و علمي راهنما بودند. تقدير و سپاس از آنها به ارزش معنوي و علمي مي‎افزايد و نشان از قدرداني اوست.

 

این مطلب عینا از این وبلاگ کپی شده و نویسنده این مقاله استاد مسعود بیاتی می باشند.http://7asemaniha.persianblog.ir/page/maghale

ارسال کننده: .. .

موضوع: هدیه روز




پاسخ دهید

مشاهدۀ دیدگاه‌های این مطلب به‌ترتیب تاریخ ارسال

برچسب ها